Een jongen maakt een selfie, bekijkt zijn gezicht en ziet plots geen gezicht meer. Hij ziet een kaaklijn die scherper zou kunnen, ogen die volgens een filmpje niet de ideale hoek hebben en jukbeenderen die onvoldoende zichtbaar zijn. Even later houdt hij zijn tong tegen zijn gehemelte, verandert hij de belichting en maakt hij opnieuw een foto. Niet omdat er iets mis is met zijn uiterlijk, maar omdat zijn sociale media hem inmiddels hebben geleerd dat bijna ieder detail kan worden geoptimaliseerd.

Wie regelmatig op TikTok, Instagram of YouTube zit, kan moeilijk om woorden als looksmaxxing, mewing, mogging en glow-up heen. Vooral onder jongens en jonge mannen is een internetcultuur gegroeid waarin uiterlijk niet langer alleen iets is waarmee je geboren wordt. Het wordt voorgesteld als een project waaraan voortdurend kan worden gewerkt.

Daarbij duikt steeds vaker het achtervoegsel maxxing op. Het komt van het Engelse maximizing en betekent in internettaal zoveel als een bepaalde eigenschap maximaal proberen te ontwikkelen. Looksmaxxing gaat over uiterlijk, maar dezelfde logica kan ook op andere domeinen worden toegepast. Het bijzondere zit dus minder in het verzorgen van jezelf dan in de bijna technische manier waarop verbetering wordt benaderd.

Een aantrekkelijker gezicht wordt een verzameling variabelen. Een scherpere kaak, lager vetpercentage, bredere schouders, betere huid, ander kapsel. Voor elk vermeend probleem lijkt ergens een oplossing klaar te staan.

Van een nieuw kapsel tot een nieuwe kaak

Een groot deel van looksmaxxing klinkt aanvankelijk opvallend gewoon. Goed slapen, sporten, gezond eten, je huid verzorgen, een kapsel kiezen dat bij je gezicht past en kleding dragen die goed zit. Binnen de online gemeenschap wordt dat vaak softmaxxing genoemd. Het zijn relatief eenvoudige ingrepen waarmee iemand zijn uiterlijk probeert te verbeteren.

Daar is op zichzelf weinig revolutionairs aan. Mensen gebruiken al eeuwen kleding, kapsels, cosmetica en lichaamsbeweging om aantrekkelijker over te komen. Wat veranderd is, is de systematiek erachter. Sociale media hebben van persoonlijke verzorging een meetbaar optimalisatieproces gemaakt. Gezichten worden beoordeeld op symmetrie, verhoudingen, kaakprojectie, oogstand en andere kenmerken waarvoor complete online woordenboeken bestaan.

Daarmee verschuift ook de grens. Naast softmaxxing bestaat hardmaxxing: ingrepen die veel verder gaan. Daaronder worden onder meer cosmetische behandelingen en operaties gerekend, maar in extremere online gemeenschappen circuleren ook experimentele of ronduit gevaarlijke technieken.

Een recent wetenschappelijk onderzoek naar online looksmaxxingcontent vond bijvoorbeeld een sterke verspreiding van bonesmashing. Daarbij slaan mensen herhaaldelijk tegen delen van hun gezicht vanuit de onbewezen gedachte dat kleine beschadigingen tijdens het herstel tot aantrekkelijkere botstructuren zouden leiden. Onderzoekers zagen bovendien dat dergelijke praktijken online vaak worden verpakt in pseudowetenschappelijke verklaringen en verhalen over discipline en zelfverbetering.

Dat maakt ze overtuigender dan een klassieke internetmythe. Het filmpje zegt niet simpelweg dat je aantrekkelijker kunt worden. Het toont anatomische tekeningen, percentages, voor-en-nafoto's en een zelfverzekerde maker die precies lijkt te weten waarover hij spreekt.

Het gezicht wordt een technisch probleem

Ook mewing past in dat patroon. Daarbij wordt een bepaalde positie van de tong tegen het gehemelte gebruikt met de bedoeling de kaaklijn of gezichtsstructuur te veranderen. Een normale tongpositie speelt uiteraard een rol in functies van mond en gebit, maar voor de spectaculaire veranderingen die online aan mewing worden toegeschreven ontbreekt overtuigend wetenschappelijk bewijs. Bij verkeerd of overdreven toepassen kan druk op tanden en kaak bovendien ongewenste gevolgen hebben.

Toch is de aantrekkingskracht begrijpelijk. Een eenvoudige handeling die niets kost en belooft je gezicht te veranderen, past perfect bij korte sociale mediafilmpjes. Bovendien duurt het lang voordat het tegendeel zichtbaar wordt. Daardoor kunnen anekdotes en zorgvuldig gekozen voor-en-nafoto's overtuigender lijken dan degelijk onderzoek.

Precies daar raakt maxxing aan een veel groter verschijnsel: de invloed van sociale media op ons lichaamsbeeld.

Mensen vergelijken zichzelf van nature met anderen. Dat is geen product van TikTok. Digitale platforms hebben wel de hoeveelheid vergelijkingsmateriaal spectaculair vergroot. De jongen voor de spiegel vergelijkt zichzelf niet langer alleen met klasgenoten, collega's of mensen op straat. Hij vergelijkt zich met een eindeloze stroom zorgvuldig geselecteerde, belichte, getrainde, gefilterde en soms cosmetisch aangepaste gezichten.

Onderzoek naar sociale media en lichaamsbeeld laat zien dat vooral die voortdurende vergelijking belangrijk is. Blootstelling aan sterk uiterlijkgerichte inhoud hangt samen met meer aandacht voor vermeende tekortkomingen en grotere ontevredenheid over het eigen lichaam. Experimenteel onderzoek met korte TikTokvideo's laat bovendien zien dat uiterlijkgerichte fitnesscontent al na korte blootstelling meer vergelijking en zorgen over het eigen uiterlijk kan oproepen.

Gezichtsfilters voegen daar nog iets aan toe. Onderzoek uit 2025 vond een verband tussen het gebruik van uiterlijk verbeterende TikTokfilters en ontevredenheid over het eigen gezicht. Dat bewijst niet dat filters automatisch psychische problemen veroorzaken. Het illustreert wel hoe gemakkelijk het digitale ideaalbeeld een nieuwe referentie kan worden.

Vooral jonge mannen krijgen een nieuwe schoonheidsdruk

Lange tijd werd onderzoek naar lichaamsbeeld vooral geassocieerd met meisjes en vrouwen. Inmiddels groeit de aandacht voor jongens en mannen. Hun onzekerheden zien er soms anders uit. Niet alleen dun zijn speelt een rol, maar ook gespierdheid, lengte, brede schouders, een laag vetpercentage, haarlijn en gezichtsstructuur.

Looksmaxxing sluit opvallend goed aan bij die mannelijke variant van schoonheidsdruk. Verzorging wordt er zelden voorgesteld als ijdelheid. Ze krijgt de taal van prestaties. Je moet werken aan jezelf, discipline tonen en je genetische potentieel benutten.

Daarmee kan een aantrekkelijk idee ontstaan: je hoeft niet machteloos te accepteren wat je in de spiegel ziet. Je kunt iets doen. Voor iemand die zich beter voelt door te sporten, een verzorgd kapsel of een gezondere levensstijl kan dat daadwerkelijk positief zijn.

Het probleem ontstaat wanneer zelfzorg verandert in permanente zelfinspectie.

Sommige online gemeenschappen geven gezichten scores en verdelen mensen in categorieën van aantrekkelijk tot onaantrekkelijk. Kleine anatomische kenmerken krijgen daarbij een buitengewoon grote betekenis. Zo kan iemand die voordien nooit over de hoek van zijn ogen of de projectie van zijn kin nadacht, plots een vermeend gebrek ontdekken dat daarna moeilijk nog níét te zien is.

Psychologisch is dat een belangrijk verschil. Zelfverbetering vertrekt dan niet meer vanuit de gedachte dat je goed voor jezelf wilt zorgen, maar vanuit de overtuiging dat je huidige lichaam onvoldoende is.

Wanneer verbeteren nooit meer klaar is

Dat mechanisme verdient aandacht omdat het kan raken aan bestaande problemen zoals eetstoornissen en een verstoord lichaamsbeeld. Bij een body dysmorphic disorder raakt iemand sterk gepreoccupeerd met vermeende tekortkomingen die voor anderen vaak nauwelijks zichtbaar zijn. Looksmaxxing veroorzaakt zo'n stoornis niet simpelweg, maar een omgeving waarin voortdurend wordt gemeten, vergeleken en gecorrigeerd kan voor kwetsbare mensen bijzonder ongunstig zijn.

Daar komt het algoritme bij. Wie enkele filmpjes over kaaklijnen bekijkt, kan meer vergelijkbare inhoud voorgeschoteld krijgen. Daardoor kan een vrij onschuldige zoektocht naar huidverzorging geleidelijk terechtkomen tussen video's over extreme diëten, supplementen, experimentele middelen of cosmetische ingrepen.

Recente medische publicaties noemen looksmaxxing daarom inmiddels expliciet als aandachtspunt bij jongeren. Niet omdat iedere skincarevideo gevaarlijk is, maar omdat binnen één online cultuur bewezen gezondheidsadviezen, commerciële belangen, pseudowetenschap en risicovolle experimenten opvallend gemakkelijk naast elkaar bestaan.

Het nuttigste onderscheid loopt dan ook niet tussen mensen die wel en niet aan maxxing doen. Vrijwel iedereen probeert zijn uiterlijk of prestaties weleens te verbeteren. Belangrijker is de vraag wanneer optimaliseren ophoudt een middel te zijn en een doel op zichzelf wordt.

De jongen uit de openingsscène kan na zijn selfie zijn telefoon wegleggen en verdergaan met zijn dag. Maar hij kan ook opnieuw kijken, meten en vergelijken. En precies daarin schuilt de merkwaardigste kant van maxxing. Het belooft controle over het uiterlijk, terwijl het tegelijk steeds nieuwe details aanwijst die nog niet goed genoeg zouden zijn. De spiegel is dezelfde gebleven. Alleen de blik waarmee iemand erin kijkt, is veranderd.